تبلیغات
وبلاگ شخصی توفیق بیتوشی - مولوی كُرد كیست؟

تازه ها : ظرفیت شعر ایرانی جهانی نیست . . .
نویسنده :توفیق بیتوشی
تاریخ:پنجشنبه 8 تیر 1391-08:18 ق.ظ

مولوی كُرد كیست؟

مولوی

سید عبدالرحیم، فرزند ملاسعید نوه ی ملا یوسف جانی، فرزند ملا ابوبکر مصنف از نوادگان عارف وصوفی مشهور سید محمد زاهد، مشهور به <<پیرشاهو>> در سال 1806در روستای <<سه رشاته>> از توابع <<تاوه گوزه>> چشه به جهان گشود.


ازهمان اول کودکی نزد پدر خود ملا سعید، به فراگرفتن مقدمات علوم رایج در حجره ومساجد آن روزگار پرداخت.

آن چنانکه از سفرهای وی پیداست از همان کودکی روحیه ای نا آرام و سری پرسودا داشته است. در کمتر جایی مدت مدیدی را گذرانده و دائم دسفر به شهر وروستاهای کردستان بوده است. قصد وی ز این سفرها آموختن هر چه بیشتر علوم دینی زمانش بوده، وهمانگونه که از آثارش پیداست در روزگار خود توانسته است که سرآمد علمای فقه وکلام وعرفان شود.

درتحصیلش از نزد پدرمرخص شده وبه مقصد پاوه وجوانرود عازم سفرمی شود. مدتی را در آنجا در حضور علمای آن دیار به تلمذ می پردازد. ازآنجا به طرف مریوان واز مریوان به سنندج می رود. در سنندج در مسجد <<وزیر>> مشغول تحصیل می گردد و اصطلاحا دوران <<فه قییه تی>> را آغاز می کند . پس از مدتی، از سنندج عازم سلیمانیه می شود و در آنجا در محضر درس استاد شهیر<< شیخ معروف نودیی>> حضور می یابد. از سلیمانیه برای حضور در کلاس درس <<شیخ عبدالله خرپانی>> عازم حلبچه می گردد. از حلچه عازم جوانرود می گردد و در محضر <<ملا محمد قاضی>> بهره ها می برد. برای دوم بار از جوانرود عازم سنندج می گردد ودر مسجد دارالاحسان – که در آن روزگار بزرگترین مرکز علمی کردستان بوده – ادامه به تحصیل می دهد . از آنجا به سلیمانیه باز می گردد و در حضور ملا عبدالرحمان نودشه ای – که مفتی سلیمانیه بوده – به تحصیلاتش را به اتمام می رساند.

مولای پس از اتمام تحصیلات، در روستای <چروستانه>> مشغول به ارشاد و راهنمایی وتعلیم و تدریس می گردد. پس از مدتی آنجا را ترک و در روستای <<بیژاوه>> مدتی را به تعلیم وتربیت می گذراند. از آنجا به روستای <<بیاویله>> و از آنجا به روستای <<سرشاته>> سفر می کند. روستای سه رشاته آخرین منزلگاه واطرقگاه این دنیای مولوی بوده است.

بی گمان علت آن همه سفر مولوی نمی تواند جز روحی حقیقت جو معرفت طلب باشد. مولوی در علوم ظاهر(فقه وکلام) آنچه را که تا آن هنگام آموزش داده و تحریر نموده بودند، فرا گرفت؛ خود سرآمد متکلمین و فقهای عصرگشته بود. ولی پرواضح است که حقیقت سودای از آن علوم عقلی و ظاهریست و رسیدن به آن مجاهده وریاضت بسیار می طلبد. علطش رسیدن به حقیقت، مولوی را در طلب جرعه ی آب حقیقت روانه ی هر شهر و روستا ومحضر هر استادی که آوازه ی داشت ، می نمود؛ تا سرانجام راه نجات از این تردید و گمان ودودلی را در تصوف و عرفان می یابد و پس از آشنایی با شیخ عثمان سراج الدین – که خلیفه وجانشین مولانا خالد نقشبندی مروج طریقت نقشبندی در کردستان بود – در راه سیر وسلوک عرفانی گام می نهد وتنها راه رسیدن به حقیقت وآرامش  درونی را در آن می یابد.

پس از سیر وسلوک بسیار وطی طریق الی الله و وصال با معشوق، دیگر باره طریق الی الخلق را در برمی گیرد و به ارشاد و راهنمایی مردم همت می گمارد.

مولوی سوز وگداز وتجارب عشقی خود را در قالب شعر برزبان می آورد و به استمداد زبان ایجاز و کنایه واستعاره وتشبیه، آنگونه که نامحرمان را ستر معنایی باشد، بیام می دارد. مولوی درشعر تخلص<<معدومی>> را برای خود برمی گزیند، ولی مردم وی را <<مولوی >> می خوانند.

سال های آخر زندگی مولوی، شاید سخت ترین سال های عمروی باشند، چون مولوی در این سال ها هم نزدیکترین یار وهمدم والهام بخش اشعارش، همسر مهربان و دلسوزش<<عنبرخاتون>> را از دست داد وهم سوی چشمانش به تاریکی گرایید و از دیدن دیدنی ها محروم ماند؛ وهم خانه اش آتش گرفت وبیشتر کتب و رسالات و مکتوباتش طعمه ی حریق گشت.بی گمان این حوادث تاثیر عمیقی برجان وروح مولوی گذاشته اند وسال های سخت پیریش را سختر و جانکاه تر کرده اند؛ ولی مولوی که از آن هنگام دست در دیوانگی عشق زد وخود را از هر چه تعلق مادی بود منزه ساخت، خود را برای این حوادث سهمگین وطاقت فرسا آماده ساخته بود و آن همه درد ورنج را باصبر و توکل سپری نمود. سال 1882 هنگام بازگشت از تعزیه از روستای<< پریس>> از اسب می افتد و پس از چند روز چشم از جهان می بندد و برای همیشه می آرامد.

در علم کلام وفقه وعرفان دستی طویل واز مراجع حجج زمان بوده، آثار متعددی در کلام و عرفان به رشته ی تحریر در آورده که متاسفانه در آتش سوزی خانه اش بسیاری از آن مکتوبات طعمه ی حریق گشته اند. آنچه از نوشته های مولوی به دست آمده عبارتند از:
1_ الفضیله: شامل 2031 بیت شعر عربی است که در مسائل علم کلام سروده است.

2_ العقیده المرضیه: شامل 2452 بیت شعر کردی است که برای آموزش علم کلام به شاگردانش سروده است. سال 1352این کتاب در مصر به چاپ رسیده است.

3_ الفراغ: شامل 527 بیت شعر فارسی در علم کلام. سال 1352 در مصربه چاپ رسبده است.

4_ ساله ای دربیان اصول عرفان مخصوصا از دیدگاه طریقت نقشبندی به زبان فارسی نگاشته است
از كتاب شعرای نامدار كُرد،فخرالدین آمیدیان





Check PageRank