تبلیغات
وبلاگ شخصی توفیق بیتوشی - تاری که خاموش نمی‌شود

تازه ها : ظرفیت شعر ایرانی جهانی نیست . . .
نویسنده :توفیق بیتوشی
تاریخ:سه شنبه 28 خرداد 1392-05:08 ب.ظ

تاری که خاموش نمی‌شود


تاری که خاموش نمی‌شود
تاری که خاموش نمی‌شود
فرهیختگان: وقتی پای ساز به میان می‌آید و ساز هم تار باشد بدون تردید نام جلیل شهناز در این میان یکه‌تازی می‌کند. شهناز هم رفت و صدای زنده ساز او خاموش شد. تار در دستان شهناز دیدنی بود و زخمه‌هایی که بر سازش می‌زد کافی بود تا نشاط و سرخوشی را به آدم تزریق کند. او یکی از بازماندگان اساتید موسیقی ایران بود که دیروز در ۹۲ سالگی به دلیل بیماری طولانی و کهولت سن چشم از دنیا بست.
  شهناز که بود؟
پدر شهناز، شعبان‌خان بود که به موسیقی ایرانی علاقه زیادی داشت. ساز تخصصی‌اش تار بود اما سه‌تار و سنتور هم می‌زد. جلیل شهناز از همان کودکی نواختن تار را نزد عبدالحسین شهنازی و برادر بزرگ خود حسین شهناز یاد گرفت. در جوانی هم با حسن کسایی آشنا شد و با یکدیگر همکار شدند. از ۱۳۲۴ هم به تهران آمد و کارش را با رادیو شروع کرد. رادیوی آن روزها بسیاری از اهالی موسیقی را دور خود جمع کرد و شهناز یکی از تکنوازان بی‌بدیل رادیو بود. شهناز سال‌های دهه ۶۰ نیز با فرامرز پایور، علی‌اصغر بهاری، محمد اسماعیلی و محمد موسوی در قالب گروه اساتید به اجرای برنامه در ایران و کشور‌های دیگر پرداخت. او با هنرمندان دیگری از جمله حبیب‌الله بدیعی، پرویز یاحقی، همایون خرم، علی تجویدی، منصور صارمی، رضا ورزنده، امیرناصر افتتاح، جهانگیر ملک، اسدالله ملک، حسن کسایی، محمد موسوی، تاج اصفهانی، ادیب خوانساری، محمودی خوانساری، عبدالوهاب شهیدی، اکبر گلپایگانی، حسین خواجه‌امیری و محمدرضا شجریان همکاری داشت. تارنواز اصفهانی در سال ۱۳۸۳ چهره ماندگار هنر و موسیقی شد و مدرک درجه یک هنری گرفت و سال ۱۳۸۹ خانه موسیقی را بازگشایی کرد.
  زیباترین دوره کاری
شهرام ناظری یکی از آوازخوانان ایرانی است که در گروه اساتید در کنار شهناز و دیگر استادان موسیقی ایرانی آواز خواند. ناظری در مرگ شهناز گفت: «به اعتقاد من با درگذشت استاد جلیل شهناز شاید آخرین بازمانده از نسل غول‌های موسیقی ایران از میان ما رفت.» شوالیه آواز ایران درباره اساتیدی که با آنها کار کرده، گفت: «در چند دهه اخیر بیشتر استادان موسیقی ایرانی که زحمات بسیار زیادی در اعتلای موسیقی ایرانی کشیدند کمتر مورد توجه قرار گرفتند و متاسفانه بسیاری از آنها گوشه‌نشینی را تجربه کردند و به انزوا رفتند. به همین جهت ما تلاش کردیم با گرد هم آوردن این هنرمندان از جمله جلیل شهناز، علی‌اصغر بهاری، فرامرز پایور، محمد اسماعیلی و محمد موسوی گروهی را تشکیل دهیم که در آن سال‌ها با توجه به امکانات بسیار ناچیزی که وجود داشت گروه «اساتید موسیقی ایران» تشکیل شد و توانست تاثیر زیادی در جریان موسیقی کشور داشته باشد.» ناظری، کار با گروه اساتید را یکی از زیباترین دوره‌های کاری‌اش دانست و عنوان کرد هیچ‌گاه آن دوران را فراموش نمی‌کند.
  او را با تار می‌شناسیم
علیرضا قربانی نیز یکی از کسانی است که در پی درگذشت جلیل شهناز پیام تسلیتی منتشر کرد. قربانی در پیام خود آورد:
«نام شهناز همچون دیگر بزرگان این عرصه با نام موسیقی ایرانی گره خورده و از آن جدا شدنی نیست و هر جا که نامی از موسیقی ناب ایرانی بر زبان می‌آید نام اساتیدی همچون جلیل شهناز زنده می‌شود. درود بر روح هنرمند و پاک استاد جلیل شهناز که نبودنش برای جامعه موسیقی فقدانی بزرگ به شمار می‌آید اما او چنان آثار عمیق و شیوه نوازندگی نیکی از خود به جای گذاشته است که همواره در دل ماست. درگذشت این استاد بزرگ موسیقی ایرانی را به ملت هنردوست ایران و جامعه هنر و موسیقی کشور و همچنین خانواده این بزرگمرد تسلیت و تعزیت عرض کرده و از درگاه خداوند جلیل برای آن مرحوم غفران و آمرزش طلب می‌کنم.»
  شور و شهناز
کیوان ساکت نیز در کنار دیگر اهالی موسیقی درگذشت جلیل شهناز را تسلیت گفت: «آسمان چو جمع مشتاقان پریشان می‌کند، در شگفتم من نمی‌پاشد ز هم دنیا چرا. با کمال تاسف ۲۷ خرداد یکی دیگر از ستاره‌های هنر ایران از دیار ما رخت بربست. استاد جلیل شهناز استاد مسلم تار و بداهه‌نوازی، کسی که قریب بیش از شش دهه ساز وی آرام‌بخش دل مردم این روزگار بود، دیروز ساعت ۱۰ صبح در اثر بیماری طولانی از دیار ما پرکشید و رفت. نغمه شیوا، زخمه چالاک، پنجه رقص غزالی سبک تاز، شور و شهناز، شور و شهناز.» ساکت این واقعه تاسف‌برانگیز را به جامعه فرهنگ و هنر ایران و خانواده او و علاقه‌مندان به فرهنگ و موسیقی تسلیت گفت.
  مرگ نامطلوب
داریوش پیرنیاکان که خود نیز تار می‌نوازد و از پیشکسوتان عرصه موسیقی در مرگ همکار خود گفت: «بدون تردید استاد شهناز یکی از تاثیرگذارترین هنرمندان در عرصه نوازندگی تار بود که با شیوه‌ خاصی که در نوازندگی داشت توانست نقش بسیار تاثیرگذاری را در عرصه تارنوازی ایران داشته باشد و حتی نسل بعد را با این شیوه منحصربه‌فرد و ارزشمند آشنا کند.» پیرنیاکان بر این باور است که تاثیر استاد شهناز فراموش نمی‌شود. او بر این باور است که این روزها، روزهای خوبی برای موسیقی ایران نیست و خبر درگذشت بزرگان موسیقی ایران را نامطلوب خواند.»
  به رفتن‌ها عادت کردیم
سالار عقیلی نیز در پیام تسلیتش چنین عنوان کرد: «موسیقی ما سخت است، سخت! سخت است باور اینکه استادی بزرگ از میان‌مان رفت تا به باقی بپیوندد اما گریزی نیست جز باور و تسلیت به هنرمندان و مردمی که به این رفتن‌ها عادت کرده‌اند.» عقیلی از روزهای آخر زندگی شهناز گفت: «استاد شهناز تکیده شد در میان دیواری که مرگ بین او و زندگی کشیده بود اما سخنی بر زبان نیاورد و تحمل کرد، شاید روح بزرگش یارای جسمی فرتوت و فرسوده را نداشت که تمامی سازها، نازها، نواها و رازهای زندگی را گذاشت و برای همیشه عطای دنیای فانی را به لقایش بخشید.»
مراسم تشییع پیکر زنده‌یاد جلیل شهناز روز چهارشنبه ۲۹ خرداد ساعت ۹ صبح در خانه هنرمندان ایران به میزبانی خانه موسیقی ایران برگزار می‌شود.




Check PageRank